Het Sectorplan Gezondheidszorg : ieders zorg Iedere Surinamer heeft recht op zorg. Dat betekent dat we met elkaar hebben afgesproken dat we ons best zullen doen om iemand die ziek is te verzorgen en beter te maken. Een mooi streven met vergaande gevolgen. Want als u morgen een blindedarmontsteking krijgt, wilt u wel weten waar u terecht kunt, hoeveel een operatie u gaat kosten en u wilt zeker weten dat u in goede handen bent. Daar is van alles voor nodig: Er moet een dokter zijn die u kan opereren, er moet een zeer schone plek zijn waar u veilig geopereerd kan worden, er moeten instrumenten zijn om u mee te opereren, er moeten verband en medicijnen zijn, iemand om voor u te zorgen etc, etc. Dit is nog slechts een gedeelte van de zorg die er nodig is voor één blindedarmoperatie. U kunt en wilt dit niet zelf regelen. Daarom hebben we in Suriname duidelijke afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden in de zorg. Zo zorgen universiteiten en opleidingen ervoor dat er dokters en verpleegsters worden opgeleid, ziekenhuizen zorgen ervoor dat er onder andere werk en betaling is voor de medewerkers van het ziekenhuis, het Bureau Openbare Gezondheidszorg (BOG) zorgt ervoor dat mensen weten hoe ze ziektes moeten voorkomen en zichzelf gezond kunnen houden en onderzoekt regelmatig de gezondheid, de Regionale Gezondheidsdienst (RGD) is met name voor sociaal zwakkeren in de kuststrook, de Medische Zending zorgt ervoor dat de bewoners in het binnenland zorg krijgen als ze ziek zijn en het Ministerie van Sociale Zaken zorgt ervoor dat ook on- en minvermogenden toegang hebben tot gezondheidszorg. Iedereen heeft dus zijn eigen verantwoordelijkheden. Het Ministerie van Volksgezondheid is verantwoordelijk voor de coördinatie van de zorg: alle activiteiten zo op elkaar afstemmen dat zo min mogelijk geld wordt verspild en zoveel mogelijk goede zorg wordt aangeboden. 7 strategieën voor een effectieve en toegankelijke zorg in Suriname Ieder jaar geeft de overheid per inwoner US$ 180 uit aan gezondheidszorg. Dit is een relatief hoog bedrag als je het vergelijkt met andere landen met een vergelijkbaar inkomen. Het geeft het belang weer dat de overheid hecht aan een goede gezondheidszorg. Een gezondheidszorg die wellicht niet hetzelfde is als in de Verenigde Staten of Nederland, maar die er wel voor zorgt dat basisgezondheidszorg voor iedereen gegarandeerd is. Probleem is dat die US$ 180 op allerlei manieren besteed kan worden. Een scan die gemaakt wordt met de CT scanner, neemt al gauw een groot deel van die US$ 180 in beslag. Dat betekent dat je andere dingen niet kunt doen. Iedere dollar kan maar 1 keer worden uitgegeven. Dan is het dus zoeken naar het meeste resultaat voor het minste geld. Dat is niet eenvoudig. Vandaar dat het Ministerie van Volksgezondheid met alle vertegenwoordigers uit de sector om de tafel is gaan zitten om te kijken hoe we het geld dat beschikbaar is voor de volksgezondheid in Suriname het beste kunnen besteden. Uit deze gesprekken, waar zo’n 150 mensen aan deelnamen van diverse geledingen uit de gezondheidszorg, Vereniging van Medici in Suriname (VMS), ziekenhuizen etc., kwamen de volgende conclusies: Er moet meer geïnvesteerd worden in activiteiten die weinig kosten en veel opleveren voor de volksgezondheid: het gaat dan bijvoorbeeld om zorg door huisartsen, verloskundigen en klinieken en om het investeren in het voorkomen van ziektes, de zogeheten ‘preventie’; Het geld dat besteed wordt aan zorg die relatief duur is (met name zorg door ziekenhuizen) moet efficiënter besteed worden, zonder dat het ten koste gaat van de kwaliteit; Iedereen – arm en rijk – moet de meest noodzakelijke zorg kunnen betalen: het mag dus niet zo zijn dat je aan een blindedarmontsteking overlijdt omdat je geen geld hebt voor de operatie; Het geld dat de overheid uitgeeft aan zorg moet goed afgewogen en in de hand gehouden worden; Om de zorg goed te laten verlopen zijn er systemen en materiaal nodig die het proces kunnen ondersteunen, denk hierbij bijvoorbeeld aan apparatuur, medicijnen, telefoon, maar ook aan bijvoorbeeld toegang tot het internet; Om de zorg goed te laten verlopen heb je kundige mensen nodig. Er moet dus geld komen voor training en opleiding van medewerkers en de salarissen moeten dusdanig zijn dat goede medewerkers hun heil niet in andere landen of sectoren hoeven te zoeken; Er moet een goede controle zijn op de kwaliteit van de zorg en mensen die werken in de zorg moeten gestimuleerd worden om de kwaliteit van hun werk voortdurend te verbeteren; Daarnaast werd geconstateerd dat er eigenlijk alleen goed gewerkt kan worden aan deze zaken als het Ministerie van Volksgezondheid voldoende toegerust is om deze taak goed te vervullen. Dit betekent dat er het een en ander verbeterd moet worden in de deskundigheid, beloningen, randvoorwaarden en structuur binnen het Ministerie. Ook zullen sommige wetten moeten worden aangepast en zal er een systeem moeten komen om een goede samenwerking binnen de sector te garanderen. En wie gaat dat betalen? Voor een deel gaat het Sectorplan over hoe we de normale middelen die in de begroting zijn gereserveerd voor gezondheidszorg gaan besteden. Maar het plan heeft ook een boodschap voor donoren. Nu komt het initiatief voor projecten in de gezondheidssector vaak van donoren: zij bepalen waar de sector behoefte aan heeft. Met dit Sectorplan geeft de sector nu zelf aan waar de behoeftes liggen en waar het Ministerie hulp van buiten het beste kan gebruiken. Het Sectorplan zal dan ook worden toegestuurd aan donoren met het verzoek om daar te ondersteunen, waar dat het hardst nodig is. Wat is het belang van het Sectorplan voor de gemiddelde burger? Het grootste belang van het Sectorplan is dat het weergeeft dat het Ministerie van Volksgezondheid weet waar het naartoe wil. Dit betekent dat iedereen die een aandeel heeft in de gezondheidszorg in Suriname weet wat er van hem of haar verwacht wordt en wat daar tegenover staat. Van deze duidelijkheid profiteert iedereen in Suriname: uw belastinggeld wordt effectiever besteed, u zult duidelijkheid krijgen over waar u als burger recht op heeft en het geld van externe donoren gaat daar besteed worden waar het het hardste nodig is. Maar het belangrijkste is toch wel dat u als burger kunt rekenen op een betere zorg: basiszorg van een goede kwaliteit voor iedereen. Op weg naar een goede gezondheidszorg voor iedereen Het Ministerie van Volksgezondheid is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Sectorplan Gezondheidszorg. Dat betekent dat de komende jaren activiteiten worden ondernomen om de gezondheidszorg in Suriname te verbeteren: RGD-poli’s worden verbeterd; u kunt binnenkort voor meer zorg terecht bij de RGD. U hoeft dus minder snel naar het ziekenhuis. Er komt een basispakket voor het aanbod aan zorg; u weet dan precies op welke zorg u recht heeft. Er komt een nationale strategie voor het bestrijden van HIV/AIDS in Suriname Suriname zal de zorg, waarvoor men voorheen naar het buitenland moest (via de RLA) zoveel mogelijk in eigen land ontwikkelen. Het Ministerie van Sociale Zaken verbetert de procedure om aan een on- en minvermogenkaart te komen. Door verbetering van de doelmatigheid (betere zorg voor minder geld) weet u zeker dat uw geld goed besteed wordt. Voor het uitvoeren van al deze activiteiten is het Ministerie afhankelijk van een ieder die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de zorg in Suriname. Denk hierbij aan de RGD, BOG, de ziekenhuizen, de huisartsen en verzekeraars, maar ook uw bijdrage als burger is onmisbaar. Gezondheidszorg is niet alleen ieders zorg, maar ook de verantwoordelijkheid van een ieder. De overheid kan nog zoveel investeren in de gezondheidszorg, maar als u niet gezond leeft, is het dweilen met de kraan open. U kunt veel bijdragen aan een gezond Suriname en aan een effectieve gezondheidszorg. Leef gezond, dat wil zeggen: rook niet, drink niet teveel alcohol, eet regelmatig en gezond en zorg voor voldoende beweging. Bezoek tijdig de huisarts als u afwijkingen in uw gezondheid constateert. Gebruik de zorg zoals die bedoeld is: ga met klachten dus altijd eerst naar de huisarts. Hij of zij verwijst u verder naar een specialist, als dat werkelijk nodig is. Wees verstandig en verzeker u tegen ziektekosten. Een medische behandeling is voor bijna niemand zomaar te betalen. Een ziektekostenverzekering zorgt ervoor dat u uzelf indekt tegen ziektekosten. Als patient heeft u niet alleen plichten en verantwoordelijkheden, maar ook rechten.